Τα συμπληρώματα διατροφής βρίσκονται πλέον παντού. Βιταμίνες, μέταλλα, Ωμέγα-3, προβιοτικά, αμινοξέα, φυτικά εκχυλίσματα και δεκάδες ακόμη προϊόντα υπόσχονται να συμπληρώσουν την καθημερινή μας διατροφή.

Αυτό όμως δημιουργεί ένα βασικό ερώτημα:

Χρειαζόμαστε πραγματικά συμπληρώματα ή αρκεί μια ισορροπημένη διατροφή;

Η απάντηση δεν είναι ίδια για όλους.

Τα συμπληρώματα μπορούν να είναι ιδιαίτερα χρήσιμα όταν υπάρχει συγκεκριμένη ανάγκη, ανεπαρκής πρόσληψη ή αυξημένες απαιτήσεις. Δεν αποτελούν όμως υποκατάστατο μιας ισορροπημένης διατροφής και το «περισσότερο» δεν σημαίνει απαραίτητα «καλύτερο».

Ας δούμε τι πραγματικά ισχύει.

Τι είναι τα συμπληρώματα διατροφής;

Τα συμπληρώματα είναι προϊόντα που έχουν ως σκοπό να συμπληρώνουν τη συνήθη διατροφή.

Μπορεί να περιέχουν:

  • βιταμίνες,
  • μέταλλα και ιχνοστοιχεία,
  • αμινοξέα,
  • λιπαρά οξέα,
  • φυτικά συστατικά,
  • προβιοτικούς μικροοργανισμούς,
  • ή άλλες ουσίες με διατροφική ή φυσιολογική δράση.

Η λέξη-κλειδί είναι:

συμπληρώνουν.

Δεν σχεδιάστηκαν για να αντικαθιστούν τα τρόφιμα ούτε αποτελούν φάρμακα για τη θεραπεία ασθενειών.

Χρειάζονται όλοι συμπληρώματα;

Όχι.

Ένας υγιής άνθρωπος που ακολουθεί ποικίλη και ισορροπημένη διατροφή μπορεί να καλύπτει πολλές από τις ανάγκες του από τις τροφές.

Υπάρχουν όμως περιπτώσεις στις οποίες ένα συμπλήρωμα μπορεί να είναι χρήσιμο ή ακόμη και απαραίτητο.

Το σωστό ερώτημα επομένως δεν είναι:

«Είναι καλά τα συμπληρώματα;»

αλλά:

«Χρειάζομαι εγώ το συγκεκριμένο συμπλήρωμα και για ποιον λόγο;»

Πότε μπορεί να έχει νόημα ένα συμπλήρωμα;

Υπάρχουν αρκετές διαφορετικές περιπτώσεις.

1. Όταν υπάρχει διαπιστωμένη ανεπάρκεια

Είναι το πιο ξεκάθαρο παράδειγμα.

Αν εργαστηριακές εξετάσεις και ιατρική αξιολόγηση δείξουν ανεπάρκεια ενός θρεπτικού συστατικού, μπορεί να συστηθεί συμπληρωματική πρόσληψη.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η βιταμίνη D, η Β12, το φυλλικό οξύ ή ο σίδηρος, ανάλογα πάντα με την περίπτωση.

🔗 Διαβάστε επίσης: Πώς θα Καταλάβετε ότι Έχετε Αβιταμίνωση;

2. Όταν η διατροφή δεν παρέχει αρκετή ποσότητα

Δεν τρώνε όλοι με τον ίδιο τρόπο.

Κάποιος που δεν καταναλώνει ψάρια, για παράδειγμα, μπορεί να έχει πολύ μικρότερη πρόσληψη EPA και DHA από κάποιον που τρώει συστηματικά λιπαρά ψάρια.

Αντίστοιχα, κάποιος με πολύ περιορισμένη διατροφή μπορεί να δυσκολεύεται να προσλάβει επαρκείς ποσότητες συγκεκριμένων μικροθρεπτικών συστατικών.

🔗 Διαβάστε επίσης: Ωμέγα-3 – Οφέλη, EPA, DHA και Τι Πρέπει να Γνωρίζουμε

3. Σε vegan και χορτοφαγικές διατροφές

Μια σωστά σχεδιασμένη φυτική διατροφή μπορεί να είναι ιδιαίτερα θρεπτική.

Υπάρχουν όμως συγκεκριμένα συστατικά που χρειάζονται προσοχή.

Το χαρακτηριστικότερο είναι η βιταμίνη Β12, καθώς οι φυσικές αξιόπιστες πηγές της βρίσκονται κυρίως σε ζωικά τρόφιμα.

Για κάποιον που ακολουθεί αυστηρά vegan διατροφή, η πρόσληψη Β12 μέσω κατάλληλων εμπλουτισμένων τροφίμων ή συμπληρώματος έχει ιδιαίτερη σημασία.

🔗 Διαβάστε επίσης: Βιταμίνες του Συμπλέγματος Β – Τι Κάνει η Καθεμία;

4. Στην εγκυμοσύνη

Οι διατροφικές ανάγκες μεταβάλλονται κατά την εγκυμοσύνη.

Το φυλλικό οξύ αποτελεί ένα από τα καλύτερα παραδείγματα συμπληρώματος με συγκεκριμένο και τεκμηριωμένο ρόλο πριν από τη σύλληψη και στα πρώτα στάδια της εγκυμοσύνης.

Ανάλογα με τη γυναίκα μπορεί να αξιολογηθούν επίσης ο σίδηρος, η βιταμίνη D, το ιώδιο ή άλλα θρεπτικά συστατικά.

Εδώ όμως η επιλογή πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τις οδηγίες του επαγγελματία υγείας που παρακολουθεί την εγκυμοσύνη.

5. Σε μεγαλύτερες ηλικίες

Με την ηλικία μπορούν να αλλάξουν:

  • οι διατροφικές συνήθειες,
  • η όρεξη,
  • η απορρόφηση ορισμένων θρεπτικών συστατικών,
  • η έκθεση στον ήλιο,
  • αλλά και οι συνολικές ανάγκες.

Για παράδειγμα, η απορρόφηση της Β12 μπορεί να γίνει δυσκολότερη σε ορισμένους μεγαλύτερους ανθρώπους.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ηλικιωμένος χρειάζεται μία μεγάλη πολυβιταμίνη, αλλά ότι η διατροφική κατάσταση αξίζει μεγαλύτερη προσοχή.

6. Σε συγκεκριμένες διατροφικές ελλείψεις ή περιορισμούς

Τροφικές αλλεργίες, δυσανεξίες, γαστρεντερικές παθήσεις ή πολύ περιοριστικές δίαιτες μπορούν να δυσκολέψουν την πρόσληψη ορισμένων θρεπτικών συστατικών.

Σε τέτοιες περιπτώσεις η χρήση συμπληρώματος μπορεί να είναι πιο στοχευμένη.

Το ζητούμενο είναι να εντοπιστεί τι πραγματικά λείπει, αντί να χρησιμοποιούνται τυχαία πολλά προϊόντα ταυτόχρονα.

7. Σε ορισμένες μορφές άσκησης

Ο χώρος της αθλητικής διατροφής είναι γεμάτος συμπληρώματα, αλλά λίγα διαθέτουν πραγματικά ισχυρή τεκμηρίωση.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η κρεατίνη, η οποία μπορεί να αυξήσει τη σωματική απόδοση σε διαδοχικές εκρήξεις βραχείας διάρκειας και υψηλής έντασης άσκησης όταν λαμβάνεται στην κατάλληλη ποσότητα.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος που πηγαίνει γυμναστήριο χρειάζεται δέκα διαφορετικά συμπληρώματα.

🔗 Διαβάστε επίσης: Κρεατίνη – Οφέλη, Χρήση και Τι Δείχνουν οι Έρευνες

Τα συμπληρώματα αντικαθιστούν μια καλή διατροφή;

Όχι.

Μία κάψουλα βιταμίνης C δεν είναι διατροφικά ισοδύναμη με ένα φρούτο.

Ένα φρούτο ή λαχανικό μπορεί να παρέχει:

φυτικές ίνες, νερό, βιταμίνες, μέταλλα και πολλές διαφορετικές φυτικές ενώσεις.

Αντίστοιχα, ένα λιπαρό ψάρι δεν παρέχει μόνο Ωμέγα-3 αλλά και πρωτεΐνη και άλλα θρεπτικά συστατικά.

Τα συμπληρώματα μπορούν να παρέχουν συγκεκριμένες ουσίες σε ελεγχόμενες ποσότητες.

Αυτό είναι χρήσιμο — αλλά διαφορετικό από το φαγητό.

Τότε γιατί χρησιμοποιούμε συμπληρώματα;

Επειδή έχουν ένα σημαντικό πλεονέκτημα:

μπορούν να παρέχουν συγκεκριμένη ποσότητα ενός συστατικού με πρακτικό και μετρήσιμο τρόπο.

Αν κάποιος δυσκολεύεται να καλύψει μία ανάγκη από τη διατροφή, ένα κατάλληλο συμπλήρωμα μπορεί να αποτελέσει μία πρακτική λύση.

Το πρόβλημα ξεκινά όταν το συμπλήρωμα χρησιμοποιείται για να καλύψει συνολικά έναν κακό τρόπο ζωής.

Δεν υπάρχει πολυβιταμίνη που να αντικαθιστά συστηματικά:

κακή διατροφή, ελάχιστο ύπνο, κάπνισμα, υπερβολικό αλκοόλ και έλλειψη σωματικής δραστηριότητας.

Περισσότερα mg σημαίνουν καλύτερο προϊόν;

Όχι — και αυτό είναι από τα σημαντικότερα πράγματα που πρέπει να γνωρίζουμε.

Στον χώρο των συμπληρωμάτων υπάρχει συχνά ένας «πόλεμος αριθμών».

500 mg.
1.000 mg.
2.000 mg.
10.000% της ημερήσιας τιμής.

Ο μεγάλος αριθμός φαίνεται εντυπωσιακός στην ετικέτα, αλλά δεν σημαίνει απαραίτητα μεγαλύτερο όφελος.

Κάθε θρεπτικό συστατικό έχει διαφορετικές ανάγκες, διαφορετική απορρόφηση και διαφορετικά όρια ασφαλείας.

Σε ορισμένες περιπτώσεις η υπερβολική πρόσληψη μπορεί να προκαλέσει προβλήματα.

Τι είναι το NRV που βλέπουμε στις ετικέτες;

Το NRV (Nutrient Reference Value) είναι η Διατροφική Τιμή Αναφοράς.

Χρησιμοποιείται στις ετικέτες ώστε να έχουμε ένα κοινό σημείο αναφοράς για την ποσότητα βιταμινών και μετάλλων.

Αν ένα συμπλήρωμα αναγράφει:

Βιταμίνη C – 500% NRV

δεν σημαίνει ότι θα έχουμε «500% καλύτερο ανοσοποιητικό».

Σημαίνει ότι η συγκεκριμένη ποσότητα αντιστοιχεί στο πενταπλάσιο της Διατροφικής Τιμής Αναφοράς που χρησιμοποιείται για την επισήμανση.

100% NRV σημαίνει ότι απορροφούμε 100%;

Όχι.

Το ποσοστό NRV δεν είναι ποσοστό απορρόφησης.

Η πραγματική απορρόφηση ενός θρεπτικού συστατικού εξαρτάται από πολλούς παράγοντες:

  • τη χημική μορφή,
  • την ποσότητα,
  • τη διατροφή,
  • την κατάσταση του πεπτικού,
  • άλλα θρεπτικά συστατικά,
  • φάρμακα,
  • και τις ανάγκες του οργανισμού.

Για αυτό δεν πρέπει να συγχέουμε το % NRV με το πόσο τελικά χρησιμοποιεί το σώμα.

Είναι καλύτερες οι «φυσικές» βιταμίνες;

Η λέξη «φυσικό» χρησιμοποιείται πολύ συχνά στο marketing.

Όμως φυσικό δεν σημαίνει αυτομάτως:

καλύτερο, αποτελεσματικότερο ή ασφαλέστερο.

Ένα μόριο βιταμίνης μπορεί να έχει την ίδια βιολογική λειτουργία ανεξάρτητα από το αν προέρχεται από συγκεκριμένη φυσική πηγή ή παράγεται με ελεγχόμενη διαδικασία.

Σε άλλες περιπτώσεις, διαφορετικές χημικές μορφές μπορεί πράγματι να παρουσιάζουν διαφορές.

Άρα χρειάζεται να εξετάζουμε το συγκεκριμένο συστατικό και όχι μόνο τη λέξη “natural” στην ετικέτα.

Είναι τα φυτικά συμπληρώματα πάντα ασφαλή;

Όχι.

Το γεγονός ότι κάτι προέρχεται από ένα φυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχει βιολογική δράση.

Και ακριβώς επειδή έχει βιολογική δράση, μπορεί να έχει:

  • ανεπιθύμητες ενέργειες,
  • αντενδείξεις,
  • αλληλεπιδράσεις με φάρμακα.

Για παράδειγμα, φυτικά εκχυλίσματα όπως Ginkgo Biloba, Ashwagandha ή γαϊδουράγκαθο δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται σαν απλά τρόφιμα.

🔗 Διαβάστε επίσης: Ginkgo Biloba – Οφέλη, Μνήμη και Τι Δείχνουν οι Έρευνες

Τι σημαίνει «standardized extract»;

Στα φυτικά συμπληρώματα θα συναντήσουμε συχνά τον όρο τυποποιημένο εκχύλισμα (standardized extract).

Αυτό σημαίνει ότι το εκχύλισμα έχει παρασκευαστεί ώστε να παρέχει συγκεκριμένη ποσότητα ή ποσοστό ορισμένων χαρακτηριστικών συστατικών.

Για παράδειγμα, δύο προϊόντα μπορεί να γράφουν:

500 mg φυτού

αλλά να μην είναι καθόλου ισοδύναμα εάν το ένα χρησιμοποιεί απλή σκόνη και το άλλο συγκεκριμένο τυποποιημένο εκχύλισμα.

Γι’ αυτό στα φυτικά προϊόντα δεν αρκεί πάντα να κοιτάμε μόνο τα συνολικά mg.

Τι σημαίνει αναλογία εκχυλίσματος 10:1 ή 50:1;

Σε ορισμένα φυτικά συμπληρώματα εμφανίζονται αναλογίες όπως:

10:1, 20:1 ή 50:1.

Αυτές αναφέρονται γενικά στη σχέση μεταξύ της αρχικής φυτικής πρώτης ύλης και του παραγόμενου εκχυλίσματος.

Ένα υψηλότερο ratio όμως δεν σημαίνει από μόνο του καλύτερο προϊόν.

Η μέθοδος εκχύλισης, η πρώτη ύλη και —κυρίως— η πραγματική τυποποίηση σε δραστικά ή χαρακτηριστικά συστατικά έχουν επίσης σημασία.

Πώς διαβάζουμε σωστά μία ετικέτα συμπληρώματος;

Αντί να κοιτάμε μόνο το μπροστινό μέρος της συσκευασίας, αξίζει να ελέγχουμε μερικά βασικά σημεία.

1. Ποια είναι η ημερήσια δόση;

Ένα προϊόν μπορεί να γράφει εντυπωσιακά «1.000 mg» αλλά αυτή η ποσότητα να αφορά τρεις ή τέσσερις κάψουλες.

2. Πόσο δραστικό συστατικό παίρνουμε;

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε προϊόντα όπως τα Ωμέγα-3.

1.000 mg fish oil δεν σημαίνουν 1.000 mg EPA + DHA.

🔗 Διαβάστε επίσης: Ωμέγα-3 – Τι Πρέπει να Κοιτάμε στην Ετικέτα

3. Σε ποια μορφή βρίσκεται;

Magnesium oxide και magnesium bisglycinate, για παράδειγμα, δεν είναι ακριβώς το ίδιο πράγμα.

🔗 Διαβάστε επίσης: Μαγνήσιο – Μορφές, Οφέλη και Πώς να Επιλέξετε

4. Πόσο παρέχει ανά ημερήσια δόση;

Αυτός είναι ο αριθμός που πρέπει να συγκρίνουμε μεταξύ διαφορετικών προϊόντων.

Όχι απλώς πόσα mg γράφονται με μεγάλα γράμματα στο μπροστινό μέρος.

Μπορούμε να παίρνουμε πολλά συμπληρώματα μαζί;

Μερικές φορές ναι, αλλά εδώ χρειάζεται προσοχή.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η επικάλυψη συστατικών.

Κάποιος μπορεί για παράδειγμα να παίρνει:

πολυβιταμίνη + B-Complex + μαγνήσιο με Β6 + άλλο προϊόν με Β6.

Χωρίς να το αντιλαμβάνεται, μπορεί να λαμβάνει πολύ μεγαλύτερη συνολική ποσότητα μιας βιταμίνης από αυτή που νομίζει.

Γι’ αυτό όταν χρησιμοποιούνται πολλά προϊόντα, πρέπει να εξετάζουμε τη συνολική ημερήσια πρόσληψη από όλα μαζί.

Υδατοδιαλυτές βιταμίνες σημαίνει ότι δεν υπάρχει κίνδυνος;

Όχι.

Συχνά ακούμε:

«Οι βιταμίνες Β και C είναι υδατοδιαλυτές, άρα ό,τι περισσεύει φεύγει στα ούρα».

Αυτό είναι μόνο μέρος της πραγματικότητας.

Πράγματι, ο οργανισμός αποβάλλει ποσότητες ορισμένων υδατοδιαλυτών βιταμινών.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οποιαδήποτε δόση είναι ασφαλής.

Για παράδειγμα, η υπερβολική και παρατεταμένη πρόσληψη βιταμίνης Β6 μπορεί να προκαλέσει νευρολογικά προβλήματα.

🔗 Διαβάστε επίσης: B-Complex – Οι 8 Βιταμίνες Β και Τι Κάνει η Καθεμία

Και οι λιποδιαλυτές βιταμίνες;

Οι βιταμίνες:

A, D, E και K

είναι λιποδιαλυτές.

Ο οργανισμός μπορεί να αποθηκεύσει μεγαλύτερες ποσότητές τους σε σχέση με πολλές υδατοδιαλυτές βιταμίνες.

Αυτός είναι ένας ακόμη λόγος που η αυθαίρετη χρήση πολύ μεγάλων δόσεων δεν αποτελεί καλή στρατηγική.

🔗 Διαβάστε επίσης: Βιταμίνη D – Οφέλη, Έλλειψη και Τι Πρέπει να Γνωρίζουμε

Χρειάζεται να κάνουμε εξετάσεις πριν πάρουμε συμπλήρωμα;

Όχι για κάθε συμπλήρωμα.

Δεν χρειάζεται κάποιος να κάνει δεκάδες εργαστηριακές εξετάσεις πριν πάρει ένα συνηθισμένο συμπλήρωμα.

Υπάρχουν όμως περιπτώσεις όπου οι εξετάσεις έχουν ιδιαίτερη αξία.

Για παράδειγμα, όταν υπάρχει υποψία πραγματικής ανεπάρκειας βιταμίνης D, Β12, σιδήρου ή άλλου θρεπτικού συστατικού, η μέτρηση μπορεί να βοηθήσει ώστε η χρήση να είναι στοχευμένη.

Επίσης, συμπτώματα όπως επίμονη κόπωση δεν πρέπει να αποδίδονται αυθαίρετα σε «έλλειψη βιταμινών».

Μπορούν να έχουν πολλές διαφορετικές αιτίες.

Συμπληρώματα και φάρμακα

Τα συμπληρώματα μπορούν να αλληλεπιδράσουν με φάρμακα.

Αυτό αφορά τόσο φυτικά συστατικά όσο και βιταμίνες ή μέταλλα.

Για παράδειγμα, χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή όταν κάποιος:

  • λαμβάνει αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά,
  • χρησιμοποιεί πολλά χρόνια φάρμακα,
  • έχει νεφρική ή ηπατική νόσο,
  • πρόκειται να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση,
  • είναι έγκυος ή θηλάζει.

Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι σωστό να ενημερώνεται γιατρός ή φαρμακοποιός για όλα τα συμπληρώματα που χρησιμοποιούνται.

Πότε πρέπει να είμαστε επιφυλακτικοί με ένα συμπλήρωμα;

Υπάρχουν ορισμένες υποσχέσεις που πρέπει να μας κάνουν ιδιαίτερα προσεκτικούς.

Όπως:

«θεραπεύει όλες τις ασθένειες»

«καίει το λίπος χωρίς δίαιτα»

«καθαρίζει όλες τις τοξίνες»

«δεν έχει καμία παρενέργεια επειδή είναι φυσικό»

«αντικαθιστά τα φάρμακά σας»

Αυτές οι διατυπώσεις δεν αποτελούν ένδειξη καλύτερου προϊόντος.

Το αντίθετο.

Ένα σοβαρό συμπλήρωμα πρέπει να παρουσιάζεται με ρεαλιστικές πληροφορίες και χωρίς θεραπευτικές υποσχέσεις.

Πώς επιλέγουμε ένα καλό συμπλήρωμα;

Δεν υπάρχει ένας μοναδικός κανόνας, αλλά μπορούμε να κάνουμε πολύ καλύτερη επιλογή ελέγχοντας:

  • την ακριβή σύνθεση,
  • τη δόση ανά ημερήσια λήψη,
  • τις μορφές των συστατικών,
  • το % NRV όπου εφαρμόζεται,
  • την προέλευση και τυποποίηση φυτικών εκχυλισμάτων,
  • τις οδηγίες χρήσης,
  • τις προειδοποιήσεις,
  • και τα στοιχεία του υπεύθυνου παρασκευαστή ή διανομέα.

Και κυρίως:

Να επιλέγουμε με βάση το τι χρειαζόμαστε και όχι ποιο μπουκάλι έχει τους μεγαλύτερους αριθμούς.

Συχνές Ερωτήσεις για τα Συμπληρώματα Διατροφής

Πρέπει όλοι να παίρνουμε πολυβιταμίνη;

Όχι. Η ανάγκη εξαρτάται από τη διατροφή, την ηλικία, τις ανάγκες και τη γενικότερη κατάσταση του ατόμου.

Είναι ασφαλές να παίρνω συμπληρώματα καθημερινά;

Εξαρτάται από το προϊόν, τη δόση, τη διάρκεια χρήσης και τον άνθρωπο που το λαμβάνει. Το «συμπλήρωμα» δεν σημαίνει αυτομάτως «ακίνδυνο».

Είναι καλύτερο ένα προϊόν με 1000% NRV;

Όχι απαραίτητα. Το μεγαλύτερο ποσοστό δεν σημαίνει μεγαλύτερο όφελος.

Φυσικό σημαίνει ασφαλές;

Όχι. Και οι φυσικές ουσίες μπορούν να έχουν ισχυρή βιολογική δράση, ανεπιθύμητες ενέργειες και αλληλεπιδράσεις.

Πρέπει να κάνω εξετάσεις;

Όχι για κάθε συμπλήρωμα. Όταν όμως υπάρχει υποψία ανεπάρκειας ή συμπτώματα, η κατάλληλη αξιολόγηση μπορεί να αποτρέψει την τυχαία χρήση προϊόντων.

Μπορώ να συνδυάζω συμπληρώματα;

Ναι, σε αρκετές περιπτώσεις, αλλά πρέπει να ελέγχεται εάν επαναλαμβάνονται τα ίδια συστατικά και αυξάνεται υπερβολικά η συνολική ημερήσια πρόσληψη.

Είναι τα συμπληρώματα φάρμακα;

Όχι. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν προορίζονται για τη θεραπεία ή πρόληψη ασθενειών και δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως αντικατάσταση συνταγογραφημένης θεραπείας.

Συμπληρώματα Διατροφής: Το σωστό προϊόν για τον σωστό λόγο

Τα συμπληρώματα διατροφής δεν είναι ούτε «θαυματουργά χάπια» ούτε κάτι που πρέπει συλλήβδην να απορρίπτουμε.

Είναι εργαλεία.

Και όπως κάθε εργαλείο, η αξία τους εξαρτάται από το πότε, το γιατί και το πώς χρησιμοποιούνται.

Σε έναν άνθρωπο με συγκεκριμένη διατροφική ανάγκη, ένα σωστά επιλεγμένο συμπλήρωμα μπορεί να είναι πραγματικά χρήσιμο.

Σε έναν άλλο άνθρωπο που ήδη καλύπτει τις ανάγκες του, η προσθήκη τεράστιων ποσοτήτων βιταμινών μπορεί να μην προσφέρει κανένα επιπλέον όφελος.

Γι’ αυτό πριν επιλέξουμε ένα συμπλήρωμα, αξίζει να κάνουμε τρεις απλές ερωτήσεις:

Τι περιέχει;

Πόσο περιέχει;

Γιατί το χρειάζομαι;

Αυτές οι τρεις ερωτήσεις είναι πολύ πιο χρήσιμες από οποιοδήποτε εντυπωσιακό slogan στην μπροστινή πλευρά ενός μπουκαλιού.

Back to list
Older EPA και DHA: Ποια Είναι η Διαφορά και Πώς Επιλέγουμε Σωστά ένα Ωμέγα-3;