Ginkgo Biloba: Μνήμη, Συγκέντρωση και Κυκλοφορία – Τι Πραγματικά Γνωρίζουμε;

Το Ginkgo Biloba είναι ένα από τα πιο γνωστά φυτικά συστατικά στον κόσμο των συμπληρωμάτων διατροφής. Συνδέεται κυρίως με τη μνήμη, τη συγκέντρωση, τη νοητική λειτουργία και την κυκλοφορία του αίματος, ενώ χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες σε διάφορα φυτικά σκευάσματα.

Το ενδιαφέρον γύρω από το Ginkgo δεν είναι τυχαίο. Τα εκχυλίσματά του περιέχουν βιοδραστικές ενώσεις που έχουν μελετηθεί για την επίδρασή τους στην κυκλοφορία, στο οξειδωτικό stress και στη λειτουργία του νευρικού συστήματος.

Από την άλλη πλευρά, γύρω από το Ginkgo έχουν δημιουργηθεί και αρκετές υπερβολικές προσδοκίες.

Μπορεί πραγματικά να βελτιώσει τη μνήμη; Βοηθά έναν υγιή άνθρωπο να συγκεντρώνεται περισσότερο; Και τι σχέση έχει τελικά με την κυκλοφορία του αίματος;

Τι είναι το Ginkgo Biloba;

Το Ginkgo biloba είναι ένα ιδιαίτερα παλιό είδος δέντρου με χαρακτηριστικά φύλλα σε σχήμα βεντάλιας.

Στα σύγχρονα συμπληρώματα χρησιμοποιούνται κυρίως εκχυλίσματα των φύλλων του, τα οποία περιέχουν διάφορες βιοδραστικές ενώσεις.

Οι σημαντικότερες ομάδες συστατικών είναι:

• φλαβονοειδή
• τερπενικές λακτόνες
• ginkgolides
• bilobalide

Τα συστατικά αυτά έχουν αποτελέσει αντικείμενο πολλών εργαστηριακών και κλινικών μελετών.

Πώς δρα το Ginkgo Biloba;

Δεν υπάρχει ένας μοναδικός μηχανισμός που να εξηγεί όλες τις πιθανές επιδράσεις του.

Τα τυποποιημένα εκχυλίσματα Ginkgo έχουν μελετηθεί για πιθανές δράσεις που σχετίζονται με:

την αιματική ροή, την αγγειακή λειτουργία, το οξειδωτικό stress και ορισμένους μηχανισμούς του νευρικού συστήματος.

Αυτό εξηγεί γιατί το ίδιο φυτό συναντάται σε προϊόντα που απευθύνονται τόσο στη γνωστική λειτουργία όσο και στην κυκλοφορία.

Ωστόσο, άλλο πράγμα είναι ένας πιθανός βιολογικός μηχανισμός και άλλο ένα αποδεδειγμένο κλινικό όφελος.

Ginkgo Biloba και μνήμη

Η μνήμη είναι ίσως ο βασικότερος λόγος για τον οποίο κάποιος αναζητά Ginkgo Biloba.

Το φυτό έχει μελετηθεί εκτενώς σε σχέση με τη γνωστική λειτουργία, ιδιαίτερα σε μεγαλύτερους ανθρώπους και άτομα με γνωστική εξασθένηση.

Ορισμένες μελέτες με συγκεκριμένα τυποποιημένα εκχυλίσματα έχουν αναφέρει βελτιώσεις σε ορισμένες γνωστικές παραμέτρους σε συγκεκριμένους πληθυσμούς.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι:

«Παίρνω Ginkgo και αποκτώ καλύτερη μνήμη».

Τα αποτελέσματα εξαρτώνται σημαντικά από τον πληθυσμό που μελετάται, το συγκεκριμένο εκχύλισμα, τη δόση και τη διάρκεια χρήσης.

Ginkgo Biloba και συγκέντρωση

Εδώ χρειάζεται ακόμη μεγαλύτερη προσοχή.

Υπάρχουν μελέτες που έχουν εξετάσει την επίδραση του Ginkgo σε προσοχή, χρόνο αντίδρασης και άλλες γνωστικές λειτουργίες.

Όταν όμως εξετάζουμε υγιείς ανθρώπους χωρίς γνωστικά προβλήματα, τα αποτελέσματα δεν είναι αρκετά σταθερά ώστε να μπορούμε να πούμε ότι το Ginkgo αποτελεί αποδεδειγμένο «ενισχυτικό συγκέντρωσης».

Επομένως δεν θα το χαρακτηρίζαμε:

«φυσικό nootropic που κάνει τον εγκέφαλο πιο δυνατό».

Πιο σωστό είναι να πούμε ότι πρόκειται για ένα φυτικό εκχύλισμα με σημαντικό ερευνητικό ενδιαφέρον γύρω από τη γνωστική και αγγειακή λειτουργία.

Ginkgo Biloba και εγκέφαλος

Ο εγκέφαλος έχει μεγάλες απαιτήσεις σε οξυγόνο και γλυκόζη και εξαρτάται από την επαρκή αιματική κυκλοφορία.

Ένας από τους λόγους για τους οποίους το Ginkgo έχει ερευνηθεί τόσο πολύ είναι η πιθανή επίδρασή του σε μηχανισμούς που σχετίζονται με την αιματική ροή και τη μικροκυκλοφορία.

Παράλληλα, τα φλαβονοειδή του παρουσιάζουν αντιοξειδωτικές ιδιότητες.

Αυτό δημιούργησε μεγάλο ενδιαφέρον γύρω από πιθανές νευροπροστατευτικές επιδράσεις.

Όμως ο όρος «νευροπροστατευτικό» δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σαν υπόσχεση ότι ένα συμπλήρωμα μπορεί να αποτρέψει οποιαδήποτε νευρολογική νόσο.

Ginkgo Biloba και άνοια

Το Ginkgo έχει μελετηθεί περισσότερο από πολλά άλλα φυτικά συμπληρώματα σε ανθρώπους με άνοια ή γνωστική εξασθένηση.

Ορισμένες μελέτες συγκεκριμένων τυποποιημένων εκχυλισμάτων έχουν παρουσιάσει μέτρια οφέλη σε συμπτώματα ή γνωστικές λειτουργίες.

Η συνολική εικόνα όμως παραμένει σύνθετη.

Το Ginkgo Biloba δεν αποτελεί θεραπεία για την άνοια.

Και ακόμη σημαντικότερα, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ότι η λήψη του από έναν υγιή άνθρωπο προλαμβάνει την εμφάνιση άνοιας.

Η διάκριση αυτή είναι πολύ σημαντική.

Μπορεί το Ginkgo να προλάβει το Alzheimer;

Μέχρι σήμερα δεν μπορούμε να ισχυριστούμε ότι η καθημερινή χρήση Ginkgo Biloba προλαμβάνει τη νόσο Alzheimer.

Μεγάλες μελέτες πρόληψης δεν έχουν αποδείξει τέτοιο αποτέλεσμα.

Αυτό είναι ένα καλό παράδειγμα του γιατί πρέπει να είμαστε προσεκτικοί με τους ισχυρισμούς γύρω από τα συμπληρώματα.

Το γεγονός ότι μία ουσία έχει μελετηθεί σε ανθρώπους με γνωστική εξασθένηση δεν σημαίνει ότι έχει αποδειχθεί πως αποτρέπει την εμφάνισή της.

Ginkgo Biloba και κυκλοφορία του αίματος

Εδώ βρίσκεται το δεύτερο μεγάλο πεδίο ενδιαφέροντος.

Τα συστατικά του Ginkgo έχουν μελετηθεί για επιδράσεις στην αγγειακή λειτουργία και στη μικροκυκλοφορία.

Η μικροκυκλοφορία αφορά τα μικρότερα αιμοφόρα αγγεία που τροφοδοτούν τους ιστούς.

Για αυτό το Ginkgo συναντάται συχνά σε συμπληρώματα που προωθούνται για:

κυκλοφορία, κρύα άκρα και αγγειακή υποστήριξη.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι μπορεί να αντιμετωπίσει οποιοδήποτε πρόβλημα κυκλοφορίας.

Ginkgo Biloba και κρύα χέρια ή πόδια

Τα κρύα άκρα μπορούν να οφείλονται σε πολλούς διαφορετικούς παράγοντες.

Η θερμοκρασία του περιβάλλοντος, η αγγειοσύσπαση, το κάπνισμα, ορισμένα φάρμακα και διάφορες παθήσεις μπορούν να επηρεάσουν την αιματική ροή στα άκρα.

Επειδή το Ginkgo έχει μελετηθεί σε σχέση με τη μικροκυκλοφορία, χρησιμοποιείται συχνά για αυτόν τον σκοπό.

Δεν πρέπει όμως να θεωρούμε ότι:

«Κρύα πόδια = χρειάζομαι Ginkgo».

Αν το πρόβλημα είναι έντονο ή επίμονο, χρειάζεται να διερευνηθεί η αιτία.

Ginkgo και διαλείπουσα χωλότητα

Ένας πιο συγκεκριμένος τομέας έρευνας αφορά τη διαλείπουσα χωλότητα, δηλαδή πόνο ή δυσφορία στα πόδια κατά το περπάτημα που μπορεί να σχετίζεται με περιφερική αρτηριακή νόσο.

Το Ginkgo έχει μελετηθεί σε αυτή την κατάσταση, όμως τα αποτελέσματα δεν είναι αρκετά ισχυρά ώστε να αντικαταστήσει τις καθιερωμένες θεραπευτικές παρεμβάσεις.

Η περιφερική αρτηριακή νόσος είναι καρδιαγγειακή πάθηση και χρειάζεται κανονική ιατρική αντιμετώπιση.

Ginkgo Biloba και εμβοές

Οι εμβοές (tinnitus) είναι ακόμη ένας λόγος για τον οποίο αρκετοί αναζητούν Ginkgo.

Πρόκειται για την αντίληψη ήχου —όπως βουητό ή σφύριγμα— χωρίς αντίστοιχη εξωτερική πηγή.

Το Ginkgo έχει μελετηθεί αρκετά για τις εμβοές.

Ωστόσο, τα αποτελέσματα των μελετών είναι αντικρουόμενα και δεν υπάρχει επαρκής τεκμηρίωση ότι αποτελεί αποτελεσματική θεραπεία για τις εμβοές γενικά.

Οι εμβοές μπορούν να έχουν πολλές αιτίες και ιδιαίτερα όταν εμφανίζονται ξαφνικά ή μόνο στο ένα αυτί χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση.

Ginkgo Biloba και ίλιγγος

Το Ginkgo έχει επίσης μελετηθεί σε ορισμένες μορφές ιλίγγου και ζάλης.

Υπάρχουν κλινικά δεδομένα για συγκεκριμένα εκχυλίσματα και συγκεκριμένους ασθενείς, όμως ο ίλιγγος είναι σύμπτωμα με πολλές πιθανές αιτίες.

Δεν είναι σωστό να αντιμετωπίζεται κάθε ζάλη με ένα συμπλήρωμα Ginkgo.

Ginkgo και αντιοξειδωτική δράση

Τα φύλλα Ginkgo περιέχουν φλαβονοειδή, ενώσεις γνωστές για τις αντιοξειδωτικές τους ιδιότητες.

Σε εργαστηριακό επίπεδο, το εκχύλισμα έχει δείξει επιδράσεις σε μηχανισμούς που σχετίζονται με το οξειδωτικό stress.

Αυτό αποτελεί ένα από τα πιθανά κομμάτια του μηχανισμού δράσης του.

Δεν σημαίνει όμως ότι το Ginkgo «καθαρίζει τις ελεύθερες ρίζες από το σώμα» ούτε ότι η μεγαλύτερη ποσότητα αντιοξειδωτικών είναι πάντοτε καλύτερη.

Ginkgo Biloba για διάβασμα και εξετάσεις;

Επειδή έχει αποκτήσει τη φήμη του συμπληρώματος μνήμης, είναι εύκολο να θεωρήσουμε ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν βοήθημα πριν από εξετάσεις.

Τα στοιχεία σε νέους, υγιείς ανθρώπους δεν είναι αρκετά ισχυρά για να υποστηρίξουν ότι η λήψη Ginkgo θα προσφέρει σημαντική βελτίωση στη μάθηση ή τη συγκέντρωση.

Για τη γνωστική απόδοση, πολύ μεγαλύτερη σημασία έχουν:

ο επαρκής ύπνος, η σωστή διατροφή, η σωματική δραστηριότητα, η διαχείριση του stress και η σωστή οργάνωση του διαβάσματος.

🔗 Διαβάστε επίσης: Αϋπνία – Αιτίες, Αντιμετώπιση και Τι Μπορεί να Βοηθήσει

Ginkgo Biloba ή Ginseng;

Τα δύο φυτά συχνά συγχέονται επειδή χρησιμοποιούνται σε προϊόντα για ενέργεια και γνωστική λειτουργία.

Δεν είναι όμως το ίδιο.

Το Ginkgo Biloba έχει μελετηθεί ιδιαίτερα σε σχέση με τη γνωστική λειτουργία και την κυκλοφορία.

Το Ginseng έχει διαφορετικά δραστικά συστατικά —τις ginsenosides— και έχει μελετηθεί περισσότερο σε σχέση με την κόπωση, την ενέργεια, το stress και διάφορες άλλες λειτουργίες.

Δεν υπάρχει επομένως λόγος να αντιμετωπίζονται σαν δύο εκδοχές του ίδιου φυτού.

🔗 Διαβάστε επίσης: Ginseng – Οφέλη, Ενέργεια και Τι Δείχνουν οι Έρευνες

Πόσο Ginkgo Biloba χρησιμοποιείται στις μελέτες;

Εδώ υπάρχει μία πολύ σημαντική λεπτομέρεια.

Δεν αρκεί να κοιτάμε μόνο πόσα mg Ginkgo Biloba γράφει μία συσκευασία.

Σε πολλές κλινικές μελέτες έχουν χρησιμοποιηθεί τυποποιημένα εκχυλίσματα, συχνά σε ημερήσιες ποσότητες περίπου 120–240 mg, ανάλογα με τον σκοπό της μελέτης.

Αυτό όμως δεν αποτελεί καθολική συνιστώμενη δόση για όλους.

Και κυρίως:

120 mg ενός τυποποιημένου εκχυλίσματος δεν είναι απαραίτητα το ίδιο με 120 mg απλής σκόνης φύλλων Ginkgo.

Γι’ αυτό η ποιότητα και η τυποποίηση του εκχυλίσματος έχουν ιδιαίτερη σημασία.

Τι σημαίνει τυποποιημένο εκχύλισμα Ginkgo;

Σε ένα τυποποιημένο εκχύλισμα γνωρίζουμε σε μεγαλύτερο βαθμό την περιεκτικότητα σε συγκεκριμένες ομάδες δραστικών συστατικών.

Στην επιστημονική βιβλιογραφία έχει χρησιμοποιηθεί ευρέως εκχύλισμα με περίπου:

24% φλαβονοειδή γλυκοσίδια και 6% τερπενικές λακτόνες.

Αυτό είναι σημαντικό επειδή πολλές από τις μελέτες που ακούμε για το Ginkgo δεν έγιναν με οποιοδήποτε τυχαίο προϊόν Ginkgo.

Έγιναν με συγκεκριμένα, καλά χαρακτηρισμένα εκχυλίσματα.

Πότε παίρνουμε Ginkgo Biloba;

Δεν υπάρχει μία «μαγική» ώρα που να ισχύει για όλους.

Το σημαντικότερο είναι να ακολουθούνται οι οδηγίες του συγκεκριμένου προϊόντος.

Επειδή οι μελέτες συνήθως εξετάζουν συστηματική χρήση και όχι μία μεμονωμένη κάψουλα, δεν έχει ιδιαίτερο νόημα να αντιμετωπίζεται σαν καφεΐνη:

«Το παίρνω τώρα και σε μισή ώρα θα έχω καλύτερη μνήμη».

Δεν λειτουργεί έτσι.

Είναι ασφαλές το Ginkgo Biloba;

Τα τυποποιημένα εκχυλίσματα Ginkgo γενικά είναι καλά ανεκτά από πολλούς ανθρώπους, αλλά μπορούν να προκαλέσουν ανεπιθύμητες ενέργειες.

Μπορεί να εμφανιστούν:

• πονοκέφαλος,
• ζάλη,
• γαστρεντερικές ενοχλήσεις,
• αλλεργικές αντιδράσεις.

Υπάρχει όμως και ένα σημαντικότερο θέμα που χρειάζεται προσοχή:

η πήξη του αίματος.

Ginkgo και αντιπηκτικά

Το Ginkgo μπορεί να επηρεάζει μηχανισμούς που σχετίζονται με τα αιμοπετάλια και την πήξη.

Γι’ αυτό χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή σε ανθρώπους που χρησιμοποιούν αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα, καθώς ενδέχεται να αυξηθεί ο κίνδυνος αιμορραγίας.

Το ίδιο ισχύει πριν από προγραμματισμένες χειρουργικές ή οδοντιατρικές επεμβάσεις.

Σε τέτοιες περιπτώσεις η χρήση Ginkgo πρέπει να συζητείται με γιατρό ή φαρμακοποιό.

Ποιοι πρέπει να προσέχουν ιδιαίτερα;

Εκτός από όσους λαμβάνουν φάρμακα που επηρεάζουν την πήξη, χρειάζεται προσοχή σε άτομα με χρόνια νοσήματα ή συστηματική φαρμακευτική αγωγή.

Επίσης, τα ωμά ή καβουρδισμένα σπέρματα Ginkgo δεν είναι το ίδιο πράγμα με τα τυποποιημένα εκχυλίσματα φύλλων και μπορεί να περιέχουν τοξικές ουσίες.

Δεν πρέπει να θεωρούμε ασφαλές οτιδήποτε προέρχεται από το φυτό απλώς επειδή είναι «φυσικό».

Τι να κοιτάξω σε ένα συμπλήρωμα Ginkgo Biloba;

1. Τη μορφή

Έλεγξε αν πρόκειται για εκχύλισμα φύλλων ή απλώς για σκόνη φυτού.

2. Την τυποποίηση

Αν αναφέρεται περιεκτικότητα σε φλαβονοειδή και τερπενικές λακτόνες, μπορείς να γνωρίζεις καλύτερα τι πραγματικά περιέχει το εκχύλισμα.

3. Την ημερήσια ποσότητα

Μην κοιτάς μόνο πόσα mg περιέχει μία κάψουλα. Έλεγξε την πραγματική ημερήσια δόση που προτείνει το προϊόν.

4. Τα υπόλοιπα συστατικά

Ένα προϊόν με δέκα επιπλέον βότανα δεν είναι αυτομάτως καλύτερο από ένα απλό και σωστά τυποποιημένο Ginkgo.

Για όσους προτιμούν το Ginkgo Biloba σε κάψουλες, μπορούν να δουν το Ginkgo Biloba της GreenMed και να ελέγξουν αναλυτικά τη σύνθεση και τη συνιστώμενη ημερήσια χρήση.

Συχνές Ερωτήσεις για το Ginkgo Biloba

Σε τι βοηθά το Ginkgo Biloba;

Το μεγαλύτερο ερευνητικό ενδιαφέρον αφορά τη γνωστική λειτουργία και την κυκλοφορία του αίματος. Τα αποτελέσματα όμως διαφέρουν ανάλογα με τον πληθυσμό και το εκχύλισμα που χρησιμοποιείται.

Βοηθάει πραγματικά τη μνήμη;

Υπάρχουν δεδομένα για συγκεκριμένα τυποποιημένα εκχυλίσματα, ιδιαίτερα σε ορισμένους μεγαλύτερους ανθρώπους με γνωστική εξασθένηση. Σε υγιείς νέους ανθρώπους τα στοιχεία είναι πολύ λιγότερο πειστικά.

Βοηθάει στη συγκέντρωση;

Έχει μελετηθεί, αλλά δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία για να θεωρείται αποδεδειγμένο «ενισχυτικό συγκέντρωσης» σε υγιείς ανθρώπους.

Βοηθάει στην κυκλοφορία;

Το Ginkgo έχει μελετηθεί για επιδράσεις στην αγγειακή λειτουργία και τη μικροκυκλοφορία. Αυτό δεν σημαίνει ότι θεραπεύει οποιαδήποτε αγγειακή πάθηση.

Κάνει για τις εμβοές;

Έχει μελετηθεί αρκετά, όμως τα αποτελέσματα είναι αντικρουόμενα και δεν θεωρείται αποδεδειγμένη θεραπεία για τις εμβοές γενικά.

Ginkgo ή Ginseng;

Πρόκειται για διαφορετικά φυτά. Το Ginkgo συνδέεται περισσότερο με γνωστική λειτουργία και κυκλοφορία, ενώ το Ginseng έχει διαφορετικά δραστικά συστατικά και διαφορετικό ερευνητικό προφίλ.

Πόσο γρήγορα δρα;

Δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως άμεσο διεγερτικό. Οι κλινικές μελέτες συνήθως εξετάζουν συστηματική χρήση για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα.

Μπορεί να λαμβάνεται με αντιπηκτικά;

Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή λόγω πιθανής επίδρασης στην πήξη. Σε αυτή την περίπτωση απαιτείται συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού.

Ginkgo Biloba: αξίζει τελικά;

Το Ginkgo Biloba είναι ένα από τα περισσότερο μελετημένα φυτικά εκχυλίσματα στον χώρο της γνωστικής λειτουργίας.

Υπάρχει πραγματικό επιστημονικό ενδιαφέρον γύρω από τη μνήμη, τη γνωστική λειτουργία, την αιματική ροή και τη μικροκυκλοφορία, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιούνται συγκεκριμένα τυποποιημένα εκχυλίσματα.

Αυτό όμως απέχει αρκετά από τις υπερβολικές υποσχέσεις που συναντάμε συχνά.

Το Ginkgo δεν κάνει έναν υγιή άνθρωπο αυτομάτως εξυπνότερο, δεν προλαμβάνει αποδεδειγμένα το Alzheimer και δεν θεραπεύει κάθε πρόβλημα κυκλοφορίας.

Η μεγαλύτερη αξία του βρίσκεται στο γεγονός ότι πρόκειται για ένα φυτικό εκχύλισμα με αρκετή επιστημονική έρευνα πίσω του — αρκεί να διαχωρίζουμε αυτά που πραγματικά γνωρίζουμε από αυτά που απλώς ακούγονται ωραία στο marketing.