Για πολλούς ανθρώπους, η ημέρα ξεκινά πριν από το πρωινό με ένα πράγμα: καφέ.

Τα τελευταία χρόνια όμως έχει γίνει πολύ δημοφιλής η άποψη ότι δεν πρέπει να πίνουμε καφέ με άδειο στομάχι. Μπορεί να ακούσουμε ότι «καταστρέφει το στομάχι», ότι αυξάνει υπερβολικά την κορτιζόλη ή ακόμη ότι πρέπει υποχρεωτικά να περιμένουμε 60–90 λεπτά μετά το ξύπνημα πριν πιούμε την πρώτη γουλιά.

Τι από όλα αυτά υποστηρίζεται πραγματικά από την επιστήμη;

Η απάντηση είναι περισσότερο καθησυχαστική από όσο δείχνουν τα social media: δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να δείχνουν ότι ένας υγιής άνθρωπος βλάπτει το στομάχι του απλώς και μόνο επειδή πίνει καφέ πριν φάει.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι όλοι ανέχονται τον καφέ με τον ίδιο τρόπο.

Τι κάνει ο καφές στο στομάχι;

Ο καφές δεν περνά απλώς από το πεπτικό χωρίς να προκαλεί καμία αντίδραση.

Έχει φανεί ότι μπορεί να διεγείρει την έκκριση γαστρίνης και γαστρικού οξέος, ενώ μπορεί επίσης να επηρεάσει την κινητικότητα του γαστρεντερικού συστήματος.

Αυτό εξηγεί γιατί ορισμένοι άνθρωποι μετά τον πρωινό καφέ μπορεί να αισθανθούν:

• κινητικότητα στο έντερο,
• οξύτητα,
• καούρα,
• ή κάποια ενόχληση στο στομάχι.

Το σημαντικό όμως είναι ότι αύξηση της έκκρισης γαστρικού οξέος δεν σημαίνει αυτομάτως βλάβη του στομάχου.

Δεν έχουμε ισχυρά κλινικά δεδομένα που να αποδεικνύουν ότι η συνήθεια «πίνω έναν καφέ πριν φάω» προκαλεί από μόνη της γαστρίτιδα σε υγιείς ανθρώπους.

Καφές νηστικός: πρέπει να φάμε πρώτα;

Εάν κάποιος πίνει εδώ και χρόνια τον πρωινό του καφέ πριν φάει και δεν εμφανίζει κανένα σύμπτωμα, δεν υπάρχει τεκμηριωμένος γενικός κανόνας που να επιβάλλει να αλλάξει αυτή τη συνήθεια.

Υπάρχουν όμως άνθρωποι που νηστικοί είναι πιο ευαίσθητοι στην καφεΐνη ή στον ίδιο τον καφέ.

Μπορεί να εμφανίσουν:

ναυτία, καούρα, νευρικότητα, τρέμουλο ή αίσθημα παλμών.

Σε αυτή την περίπτωση αξίζει μια πολύ απλή δοκιμή: να καταναλώνεται ο καφές μαζί ή μετά από ένα γεύμα και να παρατηρηθεί εάν τα συμπτώματα μειώνονται.

Δεν χρειάζεται δηλαδή να δημιουργήσουμε έναν κανόνα για όλους. Μεγάλο ρόλο παίζει η ατομική ανοχή.

Τι ισχύει για καφέ και παλινδρόμηση;

Εδώ η εικόνα είναι πιο ενδιαφέρουσα.

Μια μεγάλη συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση του 2026 εξέτασε 40 μελέτες με συνολικά 122.074 άτομα.

Οι ερευνητές βρήκαν μια μικρή στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ κατανάλωσης καφέ και γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης. Ωστόσο, τόνισαν ότι η κλινική σημασία της διαφοράς παραμένει ασαφής και ότι χρειάζεται περισσότερη έρευνα πριν η αποφυγή του καφέ προτείνεται ως καθολικός κανόνας για όλους.

Άρα δεν χρειάζεται να πούμε:

«Ο καφές προκαλεί παλινδρόμηση.»

Ούτε όμως:

«Ο καφές δεν έχει καμία σχέση με την παλινδρόμηση.»

Η πιο σωστή προσέγγιση είναι ότι σε ορισμένους ανθρώπους μπορεί να αποτελεί trigger συμπτωμάτων.

Αν παρατηρείτε σταθερά καούρα ή ξινίλα μετά τον καφέ, αυτό έχει μεγαλύτερη πρακτική σημασία από έναν γενικό κανόνα του διαδικτύου.

Καφές και κορτιζόλη: τι ισχύει πραγματικά;

Εδώ έχει δημιουργηθεί ίσως ο μεγαλύτερος μύθος.

Η κορτιζόλη είναι μια φυσιολογική ορμόνη του ανθρώπινου οργανισμού και ακολουθεί ημερήσιο ρυθμό. Φυσιολογικά παρουσιάζει αύξηση γύρω από την αφύπνιση.

Η καφεΐνη μπορεί πράγματι να προκαλέσει οξεία αύξηση της κορτιζόλης. Αυτό έχει παρατηρηθεί σε ελεγχόμενες μελέτες, ενώ η απόκριση μπορεί να επηρεάζεται και από τη συνήθη κατανάλωση καφεΐνης.

Από αυτό όμως μέχρι το:

«Ο πρωινός καφές καταστρέφει τις ορμόνες σου»

υπάρχει τεράστια απόσταση.

Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να δείχνουν ότι ένας φυσιολογικός πρωινός καφές προκαλεί ορμονική «απορρύθμιση» σε έναν υγιή άνθρωπο.

🔗 Διαβάστε επίσης: Κορτιζόλη – Τι Είναι και Πώς Επηρεάζει τον Οργανισμό

Πρέπει να περιμένουμε 90 λεπτά μετά το ξύπνημα;

Η συμβουλή:

«Περίμενε 90 λεπτά πριν πιεις καφέ»

έχει γίνει εξαιρετικά δημοφιλής.

Δεν υπάρχει όμως καθιερωμένη επιστημονική σύσταση που να λέει ότι όλοι οι άνθρωποι πρέπει να περιμένουν ακριβώς 60, 90 ή 120 λεπτά μετά την αφύπνιση.

Αν κάποιος προτιμά να περιμένει λίγο και αισθάνεται καλύτερα, φυσικά μπορεί να το κάνει.

Αυτό είναι διαφορετικό από το να παρουσιάζουμε τα 90 λεπτά ως απαραίτητο βιολογικό κανόνα.

Για τους περισσότερους ανθρώπους μεγαλύτερη σημασία μπορεί να έχει πότε σταματούν την καφεΐνη μέσα στην ημέρα, παρά αν ο πρώτος καφές καταναλώθηκε στις 07:30 ή στις 09:00.

Καφεΐνη και ύπνος

Εδώ τα στοιχεία είναι πολύ πιο ξεκάθαρα.

Η EFSA αναφέρει ότι ακόμη και 100 mg καφεΐνης κοντά στην ώρα του ύπνου μπορούν να επηρεάσουν τη διάρκεια και το μοτίβο του ύπνου σε ορισμένους ενήλικες.

Και αυτό μπορεί εύκολα να δημιουργήσει έναν φαύλο κύκλο:

κακός ύπνος → περισσότερη κούραση → περισσότερος καφές → χειρότερος ύπνος → περισσότερη κούραση.

Επομένως, κάποιος που αισθάνεται συνεχώς εξαντλημένος ίσως έχει μεγαλύτερο όφελος εξετάζοντας τον απογευματινό καφέ του παρά αν ο πρωινός espresso καταναλώθηκε πριν ή μετά το τοστ.

🔗 Διαβάστε επίσης: Κούραση και Εξάντληση – Γιατί Νιώθω Συνέχεια Κουρασμένος;

Πόση καφεΐνη μπορούμε να καταναλώνουμε;

Σύμφωνα με την EFSA, για τους υγιείς ενήλικες, συνολική πρόσληψη καφεΐνης έως 400 mg ημερησίως από όλες τις πηγές δεν εγείρει γενικά ανησυχίες για την ασφάλεια. Στην εγκυμοσύνη και τον θηλασμό το αντίστοιχο επίπεδο είναι έως 200 mg ημερησίως.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να φτάνουμε τα 400 mg.

Κάποιος μπορεί να αισθανθεί νευρικότητα ή ταχυκαρδία με πολύ λιγότερη καφεΐνη.

Επίσης, τα mg καφεΐνης δεν αντιστοιχούν σε συγκεκριμένο αριθμό καφέδων, καθώς η περιεκτικότητα διαφέρει σημαντικά ανάλογα με τον καφέ και την παρασκευή του.

Ο καφές μάς αφυδατώνει;

Η καφεΐνη μπορεί να έχει διουρητική δράση, ιδιαίτερα σε μεγαλύτερες ποσότητες και ανάλογα με τη συνήθη κατανάλωση.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ένας συνηθισμένος καφές «αφαιρεί» περισσότερο νερό από όσο προσφέρει.

Η ίδια η EFSA έχει αξιολογήσει δεδομένα ακόμη και γύρω από καφεΐνη και άσκηση χωρίς να προκύπτει ανησυχία για την ενυδάτωση στις ποσότητες που εξέτασε, υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες.

Επομένως, η σωστότερη διατύπωση είναι:

Ο καφές μπορεί να συμβάλλει στη συνολική πρόσληψη υγρών και η συνηθισμένη κατανάλωσή του δεν πρέπει να θεωρείται αυτομάτως αιτία αφυδάτωσης.

Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι αντικαθιστούμε το νερό της ημέρας με έξι καφέδες.

Καφές πριν από την προπόνηση

Η καφεΐνη είναι ένα από τα περισσότερο μελετημένα συστατικά στον χώρο της αθλητικής απόδοσης.

Για αρκετούς ανθρώπους ένας καφές πριν από την άσκηση αποτελεί έναν απλό τρόπο πρόσληψης καφεΐνης.

Αν όμως κάποιος γυμνάζεται πρωί και ο καφές νηστικός του προκαλεί:

ναυτία, έντονη νευρικότητα, τρέμουλο ή γαστρεντερική ενόχληση, δεν υπάρχει κανένα βραβείο επειδή κατάφερε να προπονηθεί νηστικός.

Μπορεί απλώς να φάει κάτι πριν.

Και ο καφές με Ganoderma;

Ο καφές μπορεί επίσης να συνδυάζεται με Ganoderma (Reishi), όπως συμβαίνει σε διάφορα λειτουργικά ροφήματα.

Σε αυτή την περίπτωση η καφεΐνη προέρχεται από τον καφέ και όχι από το Ganoderma.

Η παρουσία Ganoderma δεν αλλάζει τους βασικούς κανόνες σχετικά με την καφεΐνη ή την ανοχή του στομάχου.

🔗 Διαβάστε επίσης: Ganoderma (Reishi) – Τι Είναι, Ιδιότητες και Γιατί Έχει Ξεχωρίσει

☕ Δείτε τους καφέδες DXN με Ganoderma στο GreenMed

Εδώ θα έβαζα το εμπορικό link. Είναι απολύτως φυσικό σημείο και δεν φαίνεται σαν να προσπαθούμε ξαφνικά να πουλήσουμε προϊόν στη μέση του άρθρου.

Συχνές Ερωτήσεις

Κάνει κακό να πίνω καφέ με άδειο στομάχι;

Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ότι ένας υγιής άνθρωπος βλάπτει το στομάχι του απλώς επειδή πίνει καφέ πριν φάει. Αν όμως εμφανίζονται καούρα, ναυτία ή άλλες ενοχλήσεις, μπορεί να βοηθήσει η κατανάλωσή του μαζί ή μετά από φαγητό.

Ο καφές νηστικός προκαλεί γαστρίτιδα;

Δεν έχει τεκμηριωθεί ότι η κατανάλωση καφέ με άδειο στομάχι αποτελεί από μόνη της αιτία γαστρίτιδας. Αυτό δεν αποκλείει την πιθανότητα να επιδεινώνει συμπτώματα σε ευαίσθητα άτομα.

Αυξάνει ο καφές την κορτιζόλη;

Η καφεΐνη μπορεί να αυξήσει προσωρινά την κορτιζόλη. Αυτό δεν ισοδυναμεί με απόδειξη ότι ο πρωινός καφές προκαλεί χρόνια «ορμονική διαταραχή».

Πρέπει να περιμένω 90 λεπτά αφού ξυπνήσω;

Δεν υπάρχει καθολική επιστημονική οδηγία που να απαιτεί ακριβώς 90 λεπτά αναμονής.

Είναι καλύτερα να πίνω καφέ μετά το πρωινό;

Εξαρτάται από την ανοχή σας. Εάν ο καφές νηστικοί σας προκαλεί ενοχλήσεις, η κατανάλωσή του μαζί με φαγητό αποτελεί μια απλή επιλογή που αξίζει να δοκιμάσετε.

Πόσος καφές επιτρέπεται την ημέρα;

Καλύτερα να μιλάμε για καφεΐνη και όχι αριθμό καφέδων. Για υγιείς ενήλικες, η EFSA αναφέρει ότι πρόσληψη έως 400 mg καφεΐνης ημερησίως από όλες τις πηγές δεν εγείρει γενικά ανησυχίες ασφάλειας.

Συμπέρασμα: χρειάζεται να φάμε πριν από τον καφέ;

Όχι απαραίτητα.

Τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία δεν υποστηρίζουν τον απόλυτο ισχυρισμό ότι ένας υγιής άνθρωπος πρέπει να φάει πριν πιει καφέ για να προστατεύσει το στομάχι ή τις ορμόνες του.

Ταυτόχρονα, δεν χρειάζεται να πάμε στο άλλο άκρο και να πούμε ότι ο καφές δεν μπορεί ποτέ να δημιουργήσει πρόβλημα.

Μπορεί να αυξήσει την έκκριση γαστρικού οξέος, έχει βρεθεί μικρή συσχέτιση με την παλινδρόμηση και σε ορισμένους ανθρώπους προκαλεί καούρα, ναυτία ή έντονη διέγερση.

Επομένως, ο καλύτερος κανόνας είναι αρκετά απλός:

Αν πίνετε έναν καφέ νηστικοί και αισθάνεστε καλά, δεν υπάρχει τεκμηριωμένος λόγος να φοβάστε αυτή τη συνήθεια. Αν σας ενοχλεί, δοκιμάστε μικρότερη ποσότητα, λιγότερη καφεΐνη ή καταναλώστε τον μετά το φαγητό.

Και για αρκετούς ανθρώπους, ίσως αξίζει να ανησυχούν λιγότερο για τον πρώτο καφέ στις 08:00 και περισσότερο για τον τελευταίο στις 18:00.