Lion’s Mane: Τι Είναι, Οφέλη, Μνήμη και Πώς Χρησιμοποιείται
Το Lion’s Mane (Hericium erinaceus) είναι ένα εδώδιμο μανιτάρι που τα τελευταία χρόνια έχει αποκτήσει ιδιαίτερη δημοτικότητα στον χώρο των συμπληρωμάτων διατροφής.
Η χαρακτηριστική του εμφάνιση, με τις λευκές ίνες που θυμίζουν χαίτη λιονταριού, είναι και ο λόγος που πήρε την ονομασία Lion’s Mane.
Το ενδιαφέρον όμως γύρω από αυτό δεν αφορά τόσο την εμφάνισή του.
Το Lion’s Mane έχει τραβήξει την προσοχή της επιστημονικής κοινότητας λόγω ορισμένων βιοδραστικών ενώσεων που περιέχει και της πιθανής σχέσης τους με τη γνωστική λειτουργία και το νευρικό σύστημα.
Γι’ αυτό θα το συναντήσεις συχνά σε προϊόντα που απευθύνονται σε ανθρώπους που ενδιαφέρονται για μνήμη, συγκέντρωση, πνευματική απόδοση και γενικότερα γνωστική υγεία.
Πόσα όμως από όσα ακούγονται για το Lion’s Mane υποστηρίζονται πραγματικά από την έρευνα;
Και τι πρέπει να κοιτάξεις πριν επιλέξεις ένα συμπλήρωμα;
Τι είναι το Lion’s Mane;
Το επιστημονικό όνομα του Lion’s Mane είναι Hericium erinaceus.
Πρόκειται για εδώδιμο μανιτάρι που συναντάται φυσικά σε περιοχές της Ασίας, της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής.
Έχει χρησιμοποιηθεί παραδοσιακά στην Ανατολική Ασία τόσο ως τρόφιμο όσο και σε παραδοσιακές πρακτικές.
Σήμερα το ενδιαφέρον επικεντρώνεται κυρίως στα βιοδραστικά συστατικά του.
Δύο κατηγορίες ενώσεων που εμφανίζονται πολύ συχνά στη βιβλιογραφία είναι οι Hericenones και οι Erinacines.
Οι hericenones έχουν απομονωθεί κυρίως από το καρποφόρο σώμα (fruiting body) του μανιταριού, ενώ διάφορες erinacines έχουν μελετηθεί κυρίως από το μυκήλιο.
Αυτές οι ενώσεις έχουν προκαλέσει ερευνητικό ενδιαφέρον λόγω πιθανών επιδράσεων σε μηχανισμούς που σχετίζονται με το νευρικό σύστημα.
Εδώ όμως χρειάζεται μία σημαντική διευκρίνιση:
Ενδιαφέρον εργαστηριακό αποτέλεσμα δεν σημαίνει αυτομάτως αποδεδειγμένο αποτέλεσμα στον άνθρωπο.
Και αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στην περίπτωση του Lion’s Mane.
Lion’s Mane και εγκέφαλος: Γιατί έχει γίνει τόσο δημοφιλές;
Ο βασικός λόγος είναι η έρευνα γύρω από τον Nerve Growth Factor (NGF).
Ο NGF είναι μια νευροτροφίνη — μια πρωτεΐνη που συμμετέχει στην ανάπτυξη, διατήρηση και λειτουργία συγκεκριμένων νευρικών κυττάρων.
Ορισμένα συστατικά του Hericium erinaceus έχουν παρουσιάσει ενδιαφέρουσες επιδράσεις σε σχετικούς μηχανισμούς σε εργαστηριακές και ζωικές μελέτες.
Από εκεί προέκυψε μεγάλο μέρος του marketing γύρω από το Lion’s Mane ως «μανιτάρι του εγκεφάλου».
Η πραγματικότητα όμως είναι πιο σύνθετη.
Υπάρχουν πλέον και κλινικές μελέτες σε ανθρώπους, αλλά παραμένουν σχετικά λίγες και μικρές.
Πρόσφατες ανασκοπήσεις της βιβλιογραφίας καταλήγουν ότι τα προκλινικά δεδομένα είναι ενδιαφέροντα, όμως η κλινική αποτελεσματικότητα χρειάζεται ακόμη περισσότερη και καλύτερης ποιότητας έρευνα.
Άρα το Lion’s Mane είναι πολλά υποσχόμενο ερευνητικά, αλλά δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως αποδεδειγμένη θεραπεία για νευρολογικές παθήσεις.
Lion’s Mane και μνήμη
Αυτό είναι πιθανότατα το μεγαλύτερο ενδιαφέρον γύρω από το συμπλήρωμα.
Ορισμένες μικρές κλινικές μελέτες έχουν εξετάσει το Hericium erinaceus σε σχέση με διάφορες παραμέτρους γνωστικής λειτουργίας.
Σε μικρές ανθρώπινες μελέτες έχουν παρατηρηθεί ενδιαφέροντα αποτελέσματα σε ορισμένες μετρήσεις γνωστικής απόδοσης. Ωστόσο, χρειάζονται μεγαλύτερες και καλύτερα σχεδιασμένες μελέτες για ασφαλέστερα συμπεράσματα.
Αυτό είναι ένα καλό παράδειγμα του πώς πρέπει να διαβάζουμε την έρευνα:
Θετικό αποτέλεσμα ≠ οριστική απόδειξη.
Ένα δείγμα μερικών δεκάδων ανθρώπων μπορεί να μας δώσει μια ενδιαφέρουσα ένδειξη.
Δεν αρκεί όμως για να πούμε ότι:
«Το Lion’s Mane αποδεδειγμένα βελτιώνει τη μνήμη όλων».
Αυτό θα ήταν υπερβολή.
Μπορεί το Lion’s Mane να βοηθήσει στη συγκέντρωση;
Η συγκέντρωση είναι ένας από τους συχνότερους λόγους για τους οποίους οι καταναλωτές αναζητούν Lion’s Mane.
Ωστόσο, η επιστημονική τεκμηρίωση δεν βρίσκεται ακόμη στο επίπεδο που θα μας επέτρεπε να το χαρακτηρίσουμε ισχυρό ή άμεσο nootropic.
Και σίγουρα δεν πρέπει να το αντιμετωπίζουμε όπως την καφεΐνη.
Η καφεΐνη μπορεί να προκαλέσει αισθητή επίδραση στην εγρήγορση σχετικά γρήγορα.
Το Lion’s Mane δεν λειτουργεί με αυτόν τον τρόπο.
Δεν είναι διεγερτικό και δεν πρέπει να περιμένεις να πάρεις μία κάψουλα και σε 30 λεπτά να αισθανθείς ξαφνικά μεγαλύτερη ενέργεια ή υπερσυγκέντρωση.
Οι περισσότερες έρευνες που εξετάζουν πιθανές γνωστικές επιδράσεις χρησιμοποιούν συνεχή χορήγηση για εβδομάδες ή μήνες.
Lion’s Mane και διάθεση
Ένα ακόμη πεδίο που εξετάζεται είναι η πιθανή σχέση του Lion’s Mane με τη διάθεση και το stress.
Υπάρχουν μικρές ανθρώπινες μελέτες που έχουν αναφέρει ενδιαφέροντα αποτελέσματα σε ορισμένες μετρήσεις διάθεσης.
Ωστόσο και εδώ πρέπει να είμαστε προσεκτικοί.
Τα διαθέσιμα δεδομένα δεν δικαιολογούν να παρουσιάσουμε το Lion’s Mane ως θεραπεία για άγχος ή κατάθλιψη.
Αν κάποιος αντιμετωπίζει επίμονα συμπτώματα ψυχικής υγείας, ένα συμπλήρωμα μανιταριού δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως υποκατάστατο επαγγελματικής αξιολόγησης ή θεραπείας.
Το σωστό συμπέρασμα σήμερα είναι απλούστερο:
Υπάρχουν ενδιαφέρουσες πρώιμες ενδείξεις που αξίζει να συνεχίσουν να μελετώνται.
Lion’s Mane και Alzheimer: Τι πραγματικά γνωρίζουμε;
Εδώ χρειάζεται να είμαστε ιδιαίτερα αυστηροί.
Αν ψάξεις στο διαδίκτυο, είναι πολύ εύκολο να βρεις τίτλους όπως:
«Το μανιτάρι που καταπολεμά το Alzheimer»
ή
«Αναγεννά τα εγκεφαλικά κύτταρα».
Αυτοί οι ισχυρισμοί ξεπερνούν κατά πολύ τα διαθέσιμα κλινικά δεδομένα.
Υπάρχει ερευνητικό ενδιαφέρον γύρω από το Hericium erinaceus και νευροεκφυλιστικές καταστάσεις, αλλά δεν έχουμε στοιχεία που να επιτρέπουν να χαρακτηρίσουμε το Lion’s Mane θεραπεία ή μέσο πρόληψης της νόσου Alzheimer.
Η διαφορά είναι τεράστια:
«Μελετάται για πιθανούς νευροπροστατευτικούς μηχανισμούς»
δεν σημαίνει:
«Προλαμβάνει το Alzheimer».
Αυτός είναι και ο λόγος που προτιμάμε την πρώτη, επιστημονικά σωστή προσέγγιση.
Fruiting Body ή Mycelium: Ποια είναι η διαφορά;
Αν πρόκειται να αγοράσεις Lion’s Mane, θα συναντήσεις συχνά αυτούς τους δύο όρους.
Fruiting Body
Είναι το καρποφόρο σώμα, δηλαδή το μέρος του μανιταριού που θα αναγνώριζες οπτικά ως «μανιτάρι».
Mycelium
Το μυκήλιο αποτελεί το δίκτυο νηματοειδών δομών από το οποίο αναπτύσσεται το μανιτάρι.
Και τα δύο μπορούν να περιέχουν διαφορετικές βιοδραστικές ενώσεις.
Για παράδειγμα, οι hericenones έχουν συσχετιστεί περισσότερο με το καρποφόρο σώμα, ενώ οι erinacines έχουν απομονωθεί κυρίως από το μυκήλιο.
Άρα δεν είναι επιστημονικά σωστό να λέμε απλώς:
«Fruiting body καλό – mycelium κακό».
Το σημαντικότερο είναι να γνωρίζουμε τι πραγματικά περιέχει το συγκεκριμένο προϊόν και πώς έχει παραχθεί.
Τι σημαίνει Extract στο Lion’s Mane;
Άλλη μία λέξη που θα συναντήσεις συνέχεια είναι:
Extract – Εκχύλισμα.
Ένα εκχύλισμα δεν είναι απαραίτητα το ίδιο πράγμα με απλή αποξηραμένη σκόνη μανιταριού.
Μέσω της διαδικασίας εκχύλισης επιχειρείται η συγκέντρωση ή καλύτερη διαθεσιμότητα συγκεκριμένων συστατικών του μανιταριού.
Μπορεί να δεις προϊόντα που αναφέρουν 5:1 extract, 10:1 extract ή συγκεκριμένη περιεκτικότητα σε β-γλυκάνες (beta-glucans).
Προσοχή όμως:
Ένα μεγαλύτερο ratio στην ετικέτα δεν σημαίνει αυτομάτως καλύτερο προϊόν.
Η ποιότητα της πρώτης ύλης, η μέθοδος εκχύλισης, η τυποποίηση και η πραγματική περιεκτικότητα σε δραστικά συστατικά έχουν μεγαλύτερη σημασία από έναν εντυπωσιακό αριθμό στο μπροστινό μέρος της συσκευασίας.
Τι είναι οι β-γλυκάνες;
Τα μανιτάρια περιέχουν διάφορους πολυσακχαρίτες, μεταξύ των οποίων β-γλυκάνες.
Γι’ αυτό σε καλύτερα οργανωμένες ετικέτες mushroom supplements μπορεί να δεις αναφορά στην περιεκτικότητα σε beta-glucans.
Αυτό μπορεί να είναι πιο χρήσιμη πληροφορία από το να γράφει απλώς η συσκευασία:
«2.000 mg Mushroom Complex».
Τα συνολικά milligrams από μόνα τους δεν μας λένε πάντα την ποιότητα της πρώτης ύλης.
Πόσο Lion’s Mane πρέπει να παίρνουμε;
Εδώ δεν υπάρχει μία επίσημη, καθολικά καθορισμένη ημερήσια δοσολογία για όλους.
Και υπάρχει ένας επιπλέον λόγος:
Οι κλινικές μελέτες έχουν χρησιμοποιήσει διαφορετικά προϊόντα, εκχυλίσματα και ποσότητες.
Δεν είναι σωστό επομένως να πάρουμε μία δοσολογία από μία μελέτη και να πούμε ότι αποτελεί τη «σωστή δόση Lion’s Mane».
Στην αγορά θα συναντήσεις συχνά προϊόντα που παρέχουν από μερικές εκατοντάδες milligrams εκχυλίσματος μέχρι αρκετά γραμμάρια σκόνης την ημέρα.
Όμως:
1.000 mg απλής σκόνης και 1.000 mg τυποποιημένου εκχυλίσματος δεν είναι απαραίτητα συγκρίσιμα.
Γι’ αυτό ακολουθούμε τη συνιστώμενη χρήση του συγκεκριμένου προϊόντος και δεν συγκρίνουμε συμπληρώματα αποκλειστικά βάσει των milligrams.
Lion’s Mane: Πρωί ή βράδυ;
Δεν υπάρχει καλά τεκμηριωμένη «ιδανική ώρα» για τη λήψη Lion’s Mane.
Επειδή δεν αποτελεί κλασικό διεγερτικό όπως η καφεΐνη, δεν υπάρχει γενικός κανόνας ότι πρέπει να λαμβάνεται αποκλειστικά το πρωί.
Πολλοί το χρησιμοποιούν με το πρωινό ή το μεσημεριανό, κυρίως για πρακτικούς λόγους.
Το σημαντικότερο είναι η τήρηση της συνιστώμενης χρήσης του συγκεκριμένου προϊόντος.
Αν χρησιμοποιείται καθημερινά, η συνέπεια πιθανότατα έχει περισσότερο νόημα από το αν θα ληφθεί στις 09:00 ή στις 11:00.
Πόσο γρήγορα δρα το Lion’s Mane;
Αν περιμένεις αποτέλεσμα σαν espresso, πιθανότατα θα απογοητευτείς.
Το Lion’s Mane δεν είναι προϊόν άμεσης διέγερσης.
Οι ανθρώπινες μελέτες που έχουν εξετάσει πιθανές γνωστικές επιδράσεις συνήθως αξιολογούν τη χρήση του σε διάστημα εβδομάδων.
Αυτό δεν σημαίνει ότι μετά από συγκεκριμένο αριθμό ημερών θα αισθανθούν όλοι αποτέλεσμα.
Σημαίνει ότι η επιστημονική λογική πίσω από τη χρήση του είναι περισσότερο μακροχρόνια παρά «το παίρνω πριν διαβάσω για να συγκεντρωθώ».
Lion’s Mane ή Ginkgo Biloba;
Τα δύο συμπληρώματα συχνά τοποθετούνται στην ίδια κατηγορία επειδή συνδέονται εμπορικά με μνήμη και γνωστική λειτουργία.
Δεν είναι όμως το ίδιο.
Το Ginkgo biloba είναι φυτικό εκχύλισμα με διαφορετικά δραστικά συστατικά και διαφορετική ερευνητική ιστορία.
Το Lion’s Mane είναι μανιτάρι και το επιστημονικό ενδιαφέρον επικεντρώνεται σε διαφορετικούς μηχανισμούς και συστατικά.
Δεν υπάρχει λόγος να θεωρούμε ότι το ένα είναι αυτομάτως «καλύτερο» από το άλλο για κάθε άνθρωπο.
Ούτε ότι ο συνδυασμός τους είναι υποχρεωτικά καλύτερος.
Lion’s Mane και καφές
Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει δημοφιλής και ο συνδυασμός Lion’s Mane με καφέ.
Αυτό έχει οδηγήσει στα γνωστά mushroom coffees.
Από πρακτικής πλευράς μπορούν να καταναλωθούν μαζί.
Αλλά πρέπει να ξεχωρίζουμε ποιο συστατικό κάνει τι.
Αν πιεις καφέ με Lion’s Mane και αισθανθείς γρήγορα περισσότερη εγρήγορση, η καφεΐνη είναι ο προφανέστερος λόγος για την άμεση επίδραση.
Δεν πρέπει να αποδίδουμε αυτομάτως το αποτέλεσμα στο μανιτάρι.
Είναι ασφαλές το Lion’s Mane;
Το Lion’s Mane χρησιμοποιείται και ως τρόφιμο και στις διαθέσιμες ανθρώπινες μελέτες γενικά έχει παρουσιαστεί ως σχετικά καλά ανεκτό.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι αποκλείονται ανεπιθύμητες ενέργειες.
Μπορεί να εμφανιστούν πεπτικές ενοχλήσεις ή αντιδράσεις υπερευαισθησίας σε ορισμένα άτομα.
Άνθρωποι με γνωστή αλλεργία στα μανιτάρια χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή.
Επίσης, επειδή τα δεδομένα για χρήση σε εγκυμοσύνη και θηλασμό είναι περιορισμένα, δεν είναι καλή ιδέα να χρησιμοποιείται χωρίς συμβουλή επαγγελματία υγείας.
Αν λαμβάνεις φάρμακα ή αντιμετωπίζεις χρόνια πάθηση, συζήτησε τη χρήση συμπληρώματος με γιατρό ή φαρμακοποιό.
Πώς να επιλέξεις ένα καλό Lion’s Mane
Αν συγκρίνεις δύο προϊόντα, μην κοιτάς μόνο ποιο γράφει τα περισσότερα milligrams.
1. Την πρώτη ύλη
Αναφέρει Hericium erinaceus;
2. Ποιο μέρος χρησιμοποιείται
Fruiting body, mycelium ή συνδυασμός;
3. Αν πρόκειται για σκόνη ή extract
Τα milligrams δεν είναι άμεσα συγκρίσιμα μεταξύ διαφορετικών μορφών.
4. Αν υπάρχει τυποποίηση
Για παράδειγμα, αναφορά σε περιεκτικότητα β-γλυκανών μπορεί να δίνει περισσότερη πληροφορία για το προϊόν.
5. Τα υπόλοιπα συστατικά
Δες αν αγοράζεις καθαρό Lion’s Mane ή κάποιο mushroom blend.
6. Τη συνιστώμενη ημερήσια χρήση
Μην συγκρίνεις την ποσότητα ανά κάψουλα αν το ένα προϊόν απαιτεί μία κάψουλα και το άλλο τρεις.
Lion’s Mane στο GreenMed
Αν θέλεις να δεις ένα συμπλήρωμα Lion’s Mane, μπορείς να δεις το Lion’s Mane που είναι διαθέσιμο στο GreenMed, μαζί με την πλήρη σύνθεση, την περιεκτικότητα και τις οδηγίες χρήσης του.
Συχνές Απορίες για το Lion’s Mane
Τι είναι το Lion’s Mane;
Το Lion’s Mane ή Hericium erinaceus είναι εδώδιμο μανιτάρι που χρησιμοποιείται ως τρόφιμο και συμπλήρωμα και μελετάται για διάφορα βιοδραστικά συστατικά του.
Βοηθά τη μνήμη;
Υπάρχουν μικρές ανθρώπινες μελέτες με ενδιαφέροντα αποτελέσματα σε ορισμένες παραμέτρους γνωστικής λειτουργίας. Ωστόσο, η διαθέσιμη έρευνα δεν είναι ακόμη αρκετή για να θεωρήσουμε ότι έχει αποδειχθεί πως βελτιώνει τη μνήμη σε όλους.
Είναι nootropic;
Συχνά διατίθεται εμπορικά ως nootropic. Ωστόσο, τα κλινικά δεδομένα είναι ακόμη περιορισμένα και δεν πρέπει να περιμένουμε άμεση διεγερτική δράση αντίστοιχη της καφεΐνης.
Πότε πρέπει να παίρνω Lion’s Mane;
Δεν υπάρχει τεκμηριωμένη ιδανική ώρα για όλους. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σύμφωνα με τις οδηγίες του συγκεκριμένου συμπληρώματος.
Πόσο καιρό χρειάζεται για να δράσει;
Δεν υπάρχει συγκεκριμένος χρόνος που να ισχύει για όλους. Οι περισσότερες μελέτες αξιολογούν τη χρήση σε διάστημα εβδομάδων και όχι μετά από μία μόνο δόση.
Μπορώ να το πάρω μαζί με καφέ;
Το Lion’s Mane δεν είναι καφεΐνη και μπορεί να συναντηθεί ακόμη και σε mushroom coffee προϊόντα. Αν υπάρχει άμεση διεγερτική επίδραση από έναν καφέ, αυτή πιθανότατα οφείλεται κυρίως στην καφεΐνη.
Είναι καλύτερο το Fruiting Body;
Όχι απαραίτητα σε κάθε περίπτωση. Το fruiting body και το mycelium μπορούν να περιέχουν διαφορετικές ενώσεις. Σημασία έχει η ποιότητα και η πραγματική σύνθεση του προϊόντος.
Θεραπεύει το Alzheimer;
Όχι. Υπάρχει επιστημονικό ενδιαφέρον για πιθανές επιδράσεις του Hericium erinaceus στο νευρικό σύστημα, αλλά δεν έχει αποδειχθεί ότι θεραπεύει ή προλαμβάνει τη νόσο Alzheimer.
Τελικά, αξίζει το Lion’s Mane;
Το Lion’s Mane είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα functional mushrooms που μελετώνται σήμερα.
Και υπάρχει πραγματικός επιστημονικός λόγος για αυτό το ενδιαφέρον.
Συστατικά όπως οι hericenones και erinacines έχουν οδηγήσει σε έρευνα γύρω από νευροτροφικούς μηχανισμούς, ενώ μικρές ανθρώπινες μελέτες έχουν παρουσιάσει ενδιαφέροντα αποτελέσματα σχετικά με ορισμένες παραμέτρους γνωστικής λειτουργίας.
Αυτό όμως απέχει αρκετά από το:
«Το Lion’s Mane αναγεννά τον εγκέφαλο».
ή
«Προλαμβάνει το Alzheimer».
Η επιστήμη δεν βρίσκεται ακόμη εκεί.
Αν κάποιος επιλέξει να χρησιμοποιήσει Lion’s Mane, είναι προτιμότερο να το αντιμετωπίσει ως συμπλήρωμα διατροφής με ενδιαφέρουσα αλλά ακόμη εξελισσόμενη επιστημονική τεκμηρίωση.
Και όταν συγκρίνει προϊόντα, αξίζει να κοιτάζει πέρα από τα μεγάλα νούμερα στην μπροστινή ετικέτα:
ποια πρώτη ύλη χρησιμοποιείται, αν είναι extract ή powder, ποιο μέρος του μανιταριού περιέχεται και τι πραγματικά παρέχει η ημερήσια δόση.
Αυτό είναι πολύ πιο χρήσιμο από οποιαδήποτε υπόσχεση για «super brain».
